ديگران فرق داشت . رنگ پرچم ( عباسيان سياه ، علويان ، امويان و خوارج سفيد ) « 114 » بود . به‌عنوان علامت شروع جنگ ، طبل ، بوق ، دهل و سنج ، « 115 » به خصوص نزد تركان ، « 116 » مورد استفاده بود . شيوه‌هاى جنگى از آنجايى كه بنا بر عقايد اسلامى برخوردهاى جنگى فقط ممكن است با غير مسلمانان صورت بگيرد ( آنچه كه به زودى به‌صورت نظريه‌اى درآمد ) ، مقررات حقوقى جنگ نيز فقط براى نبرد با پيروان ديگر اديان وضع شده بود . قبل از شروع حمله ، امكان انتخاب يكى از سه پيشنهاد به آنها داده مىشد : قبول اسلام ، اطاعت از رهبريت اسلام ( به‌عنوان اهل ذمّه ) « 117 » و يا جنگ . « 118 » خليفه عمر مىبايست نحوهء اجراى هريك از اين روشها را به طور جداگانه روشن و مشخص كرده باشد . قبول اسلام براى هر فرد و هر گروه لازمه‌اش پرداخت ماليات ( زكات ) نيز بود . سهيم شدن در غنايم براى مردم يك منطقه فقط در صورتى قطعى بود كه ساكنان آن منطقه به طور فعال در جنگها شركت كنند . قبول ذمّه ، منوط به پرداخت ماليات سرانه بود . گاه نيز اهل ذمه از اطاعت خوددارى مىكردند ، پس از موفقيت

--> - 11 - 810 م سپاه امين و مأمون در همدان ) ؛ طبرى : تاريخ 3 ، ص 1175 ( سال 220 ه / 835 م ) . ( 114 ) . تاريخ سيستان ، ص 197 ( سال 240 ه / 854 م در سيستان خوارج ) . - مقايسه كنيد با مبحث « تشريفات ، رسوم حكام و نشانهاى سلاطين » در كتاب حاضر . ( 115 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 129 ( طبرستان در حدود 165 ه / 782 م ) ؛ طبرى : تاريخ 3 ص 1175 ( سال 220 ه / 835 م در سپاه افشين عليه پاپك ) ؛ گرديزى : زين الاخبار ، ص 55 ( خراسان 384 ه / 994 م ) ، ص 82 ( سواحل جيحون در سال 415 ه / 25 - 1024 م ) ؛ ابن اثير الكامل ، ج 9 ، ص 201 ( سال 444 ه / 53 - 1052 م ) . ( 116 ) . رجوع كنيد به مبحث « تشريفات ، رسوم . . . » در كتاب حاضر - درباره شيوه‌هاى جنگ در زمان امويان رجوع كنيد به : Fries 63 - 92 . ( 117 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 2 ، ص 149 و بعد - مقايسه كنيد با : Majid Khadduri : The law of war and peace in Islam . A study in Muslim international law , ( London 1948 ) . ( 118 ) . طبرى : تاريخ 1 ، ص 2714 ؛ ابن اثير : الكامل ، ج 3 ، ص 19 .